Hatay, İskenderun Körfezi kıyısında uzanan sanayi ve liman yapısıyla Doğu Akdeniz’in önemli üretim ve lojistik bölgelerinden biridir. Ardamak’ın merkezi de bu hattın üzerinde, Dörtyol’dadır. Bu yazıda Dörtyol–Payas–İskenderun hattında depolama tankı ve çelik konstrüksiyon projelerini planlayan işletmeler için bölgeye özgü teknik konuları; kıyı korozyonunu, deprem güvenliğini ve saha lojistiğini ele alıyoruz.
Bölgenin Sanayi Yapısı
İskenderun Körfezi çevresi, uzun yıllardır ağır sanayi ve liman faaliyetleriyle anılır:
- İskenderun: Entegre demir-çelik üretimi ve liman faaliyetleri, ilçeyi bölgenin en önemli sanayi merkezlerinden biri yapar.
- Payas: Körfez kıyısında demir-çelik ve metal sanayi tesisleriyle öne çıkan bir sanayi ilçesidir.
- Dörtyol: Kıyı şeridinde petrol ürünleri depolama ve dolum tesisleri ile terminaller bulunur; ilçe aynı zamanda narenciye üretimiyle tanınır.
Bu yapı; akaryakıt ve kimyasal depolama tankları, iskele ve terminal boru hatları, konveyör galerileri, bunker ve silolar, sanayi çatıları ve platformlar gibi çelik ekipman ve yapılar için sürekli bir yatırım, bakım ve yenileme ihtiyacı doğurur.
Kıyı Korozyonu: Bölgenin Birinci Teknik Gündemi
Körfez kıyısında yer alan tesisler; tuzlu deniz havası, yüksek nem, yaz aylarındaki yüksek sıcaklıklar ve bazı bölgelerde sanayi emisyonlarının birleşik etkisine maruz kalır. ISO 12944-2 sınıflandırmasında böyle kıyı ve sanayi ortamları, denize uzaklık ve emisyon yoğunluğuna bağlı olarak genellikle yüksek (C4) veya çok yüksek (C5) korozivite kategorisinde değerlendirilir. Kesin kategori saha koşullarına göre belirlenmelidir.
Tanklar ve çelik yapılar için pratik öneriler
| Konu | Öneri |
|---|---|
| Yüzey hazırlığı | Sa 2½ kumlama; kumlama öncesi ve sonrası çözünür tuz kontrolü |
| Boya sistemi | Çinko içeren astar + epoksi ara kat + UV dayanımlı son kat gibi kıyı ortamına uygun çok katlı sistemler |
| Detay tasarımı | Su biriktiren cep ve boşluklardan kaçınma, drenaj delikleri, kenar ve köşelerde ön boya |
| Tank tabanı | Taban altı korozyonuna karşı uygun temel drenajı ve gerekirse katodik koruma |
| Bağlantı elemanları | Uygun kaplamalı cıvata ve somunlar; farklı metallerin temasında galvanik korozyon önlemi |
| Bakım | Düzenli dış muayene ve lokal boya hasarlarının erken tamiri |
Kıyı ortamında küçük bir boya hasarı bile kısa sürede yayılan bir korozyon odağına dönüşebilir. Bu nedenle bölgedeki tesislerde “büyük revizyon” beklemek yerine düzenli küçük bakımlar, toplam maliyeti genellikle düşürür.
Deprem Güvenliği ve Yeniden Yapılaşma
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler, Hatay’da çok ağır can kayıplarına ve yıkıma yol açtı. Bölgede hayatını kaybedenleri saygıyla anıyoruz. Deprem sonrasında başlayan yeniden yapılaşma sürecinde, yapı güvenliğine ve mühendislik kurallarına uyuma gösterilen özen her zamankinden daha önemli hâle gelmiştir.
Çelik yapılar, doğru tasarlanıp doğru imal ve monte edildiklerinde sünek davranış ve hafiflik avantajı sunar. Ancak bu avantaj ancak şu koşullarla gerçeğe dönüşür:
- Tasarımın Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) ve çelik yapı yönetmeliğine uygun yapılması
- İmalatın proje çizimlerine birebir uygun, onaylı kaynak prosedürleri ve kalifiye kaynakçılarla yapılması
- Birleşim detaylarının, özellikle kolon-kiriş ve çapraz bağlantılarının sahada değiştirilmemesi
- Kaynak ve cıvatalı birleşimlerin muayene ve kayıt altına alınması
Depolama tanklarında sismik konular
Depolama tanklarında deprem etkisi, API 650 Annex E kapsamında değerlendirilir. Gövde-taban birleşiminde devrilme momenti, ankraj ihtiyacı, gövdede eksenel basınç (fil ayağı burkulması riski), sıvı çalkalanma yüksekliği ve tavan ile arasındaki serbest yükseklik, boru bağlantılarının esnekliği başlıca kontrol konularıdır. Mevcut tanklar için deprem sonrası hasar tespiti; gövde deformasyonu, taban-gövde birleşimi, nozul bağlantıları, temel oturmaları ve yüzer tavan durumunun kontrolünü kapsamalıdır.
Sanayi Yapılarında Yenileme ve Revizyon
Bölgede çok sayıda sanayi yapısı; çatı kaplaması yenileme, korozyona uğramış makas ve aşık değişimi, konveyör galerisi ve bunker revizyonu gibi işlere ihtiyaç duyar. Bu işlerde önerilen sıra:
- Mevcut durum tespiti ve kesit kaybı ölçümleri
- Gerekiyorsa statik değerlendirme ve güçlendirme projesi
- Hasarlı elemanların değişimi veya takviyesi
- Kumlama ve kıyı ortamına uygun boya sistemi
- Çatı ve cephe kaplamasının yenilenmesi, iş güvenliği önlemleriyle birlikte
Terminal ve Liman Bağlantılı Tesislerde Boru Hatları
Kıyıdaki depolama ve dolum tesislerinde tanklar, iskele ve yükleme noktalarına uzanan transfer hatlarıyla birlikte çalışır. Bu hatlar hem tuzlu atmosfere hem de güneş ışınımına açık olduğundan dış kaplama, destek noktalarındaki temas korozyonu ve flanşlı bağlantılar periyodik kontrolün odağındadır. Destek ile boru arasındaki temas yüzeylerinde su birikmesi, kıyı tesislerinde sık rastlanan bir korozyon nedenidir; bu noktalarda aşınma pedleri ve uygun kaplamalar kullanılabilir. Gömülü veya zemine yakın hatlarda ise kaplama bütünlüğü ve katodik koruma birlikte değerlendirilmelidir.
Proje Hazırlığında Bölgeye Özgü Kontrol Listesi
- Sahanın denize uzaklığı ve hâkim rüzgâr yönü (korozivite değerlendirmesi için)
- Sahaya ait deprem parametreleri ve zemin etüdü
- Yaz aylarında saha boyası ve kaynak işleri için uygun çalışma saatleri
- Çalışan tesislerde sıcak iş izni ve gaz ölçüm prosedürleri
- Büyük parçaların sahaya taşınması için güzergâh ve kaldırma planı
Çatı ve Cephe Kaplamalarında Kıyı Etkisi
Körfez kıyısındaki sanayi yapılarında trapez sac ve sandviç panel kaplamalar da tuzlu atmosferden etkilenir. Kesme kenarları, vida delikleri ve bindirme bölgeleri korozyonun ilk başladığı noktalardır. Yenileme projelerinde kıyı ortamına uygun kaplama sınıfında panel seçilmesi, paslanmaz veya uygun kaplamalı bağlantı vidaları kullanılması ve çatı drenajının su biriktirmeyecek şekilde düzenlenmesi önerilir. Panel değişimi sırasında alttaki aşık ve makasların durumu da kontrol edilmeli; kesit kaybı olan elemanlar kaplama tamamlanmadan önce değiştirilmeli veya takviye edilmelidir. Yüksekte çalışma riski nedeniyle bu işler yaşam hattı, sepetli platform ve çatı güvenlik ağları gibi önlemlerle planlanmalıdır.
Merkezimize Yakınlığın Sağladığı Kolaylıklar
Ardamak’ın Dörtyol’daki merkezi, Payas ve İskenderun’a kısa bir mesafededir. Bu yakınlık; keşif ve ölçüm ziyaretlerinin hızlı planlanmasını, atölyede hazırlanan parçaların sahaya kısa sürede ulaştırılmasını ve bakım-onarım çağrılarına daha çabuk yanıt verilmesini kolaylaştırır. Acil bir sızıntı, hasarlı bir platform veya kaplama hasarı gibi durumlarda yerinde ilk değerlendirmenin kısa sürede yapılabilmesi, kalıcı onarımın doğru kapsamla planlanmasına da yardımcı olur. Bölgenin iklimini ve sanayi koşullarını yakından tanımak ise malzeme ve kaplama seçiminde pratik bir avantaj sağlar.
Hatay’daki Projeniz İçin
Ardamak; API 650’ye uygun depolama tankı imalatı ve montajı, tank bakım-revizyonu ve çelik konstrüksiyon işlerini 1996’dan bu yana Dörtyol merkezli olarak yürütmektedir. Hizmet kapsamı için depolama tankı imalatı ve çelik konstrüksiyon sayfalarını inceleyebilir, projenizin bilgileriyle teklif talebi oluşturabilirsiniz.
Hatay’da hizmetlerimiz: Hatay Depolama Tankları · Hatay Boru Hatları · Hatay Kumlama ve Boyama · Hatay Mekanik İşler · Hatay İzolasyon İşleri · Hatay Çelik Konstrüksiyon · Hatay Bakım Hizmetleri · Hatay bölge sayfası